मध्यरातमा उडेको जहाज

कविता

मध्यरातमा उड्यो

विशाल यात्राको गर्जनसहित

एउटा निर्जिव हवाइजहाज।

पखेटा फिंजाएर जब उड्यो जहाज

जहाजसँगै उडे केहि थान सपना

जहाजसँगै उडे केहि थान भविष्य

Continue reading

Advertisements

हामीले सुन्ने र सुनाउने कथाहरु फेर्ने बेला भएन?

माघको अन्तिम शनिबार ३० वर्षमुनिका युवाहरुको एउटा राष्ट्रिय सञ्जालले आफ्नो वार्षिक सभामा मलाई ‘नयाँ उद्यमीहरुका लागि सञ्चार सीप’ विषयमा प्रस्तुति दिन बोलाएको थियो। युवाहरुका लागि विभिन्न तालिम गरिरहने भएकाले मेरा लागि यो अवसर पनि थियो।

चितवनको सभामा पुग्दा कार्यक्रमको उद्घाटन समारोह बल्ल सुरु हुँदै थियो। देशभरिबाट करिब ८ सय युवा सहभागी कार्यक्रममा मञ्चमा बोलाइएका करिब सबै ३० वर्ष हाराहारीकै थिए। मञ्चमा कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने र बोलाइएका अतिथिहरुलाई खादा र फूलमाला लगाइदिने महिला थिए भने आसन ग्रहण गराइएका सबै जना पुरुष थिए। अर्थात् सम्मान गरेर बोलाउनेहरु सबै महिला, बोलाइएका चाहिँ पुरुष। Continue reading

याद

हिउँदको एक बिहान
अनायासै तिम्रो याद आयो
र अनायासै पानी पर्‍यो।

अघिल्लो दिन पनि
तिमीलाई सम्झेरै ब्यँझेको थिएँ
अनि बल्ल घाम उदाएको थियो
तिमीलाई सम्झेकै बेला
दिन ढलेको थियो।

अघिपछि तिमीलाई सम्झिंदा
कि साँझ पर्थ्यो कि बिहानी हुन्थ्यो
ठिकै छ, अब तिम्रो याद आउँदा
पानी पनि पर्न थालेछ।

विन्टरचोक, हिउँद र समयको तापक्रम

विन्टरचोकको राजधानी चोकको अलिक भित्रपट्टिको महानगरीय चोकको ‘क्याफे’ नाम दिइएको हरियो पर्दावाला रक्सीको वर्कशपमा बिहानै २ ट्वाक लगाएको एउटा आदिम मान्छेले आफुले किन चुनावमा भोट नहालेको भन्नेबारे प्रष्टिकरण प्रस्तुत गर्दैछ । वर्कशपकी प्रोप्राइटर भलाद्मी महिलाले बुझेको के मात्रै भने, ति ढलपल गर्दै गरेका भद्र पुरुष नागरिकताविहिन नागरिक हुन्। बाउले सही नगर्दिएर नागरिकता नपाएका रहेछन् भन्ने कुरा बुझ्न प्रोप्राइटरज्युको न चेतनाले भ्यायो, न फुर्सदले।

वर्कशपको ठ्याक्कै बाहिर थ्याच्च बसिरहेकी अनुहार नपरेकी अधबैंसे महिला ‘क्रान्ति’मा हराएको छोरा खोज्न विन्टरचोकमा आएकी हुन्। उनको निधार र गालामा देखिएका रेखाहरुले नै भन्छन् कि विन्टरचोकमा झरेको निकै साल भइसक्यो र अब छोरालाई होइन, उनले अब आफैंलाई भेट्ने छैनन्।

अब त्यहाँबाट थोरै बाहिर निस्किउँ। गल्छेडोबाट निस्केर दायाँपट्टि मध्यमवर्गीयहरुको जुत्ता टल्काउँदै जुत्ता धनीलाई उच्चवर्गीय बनाइरहेको ‘कफी वर्ण’को किशोरलाई उच्चवर्गीय बनिसकेपछि जुत्ता धनी ज्यालामा किचकिच गरिरहेको छ । यो र यस्ता केही लाख चित्रको बयान गरेर हजार शाखा भएका गैरसरकारी संस्थाका प्रमुखले त गर्न सक्दैनन् म के सकूँला?

तर यसका बाबजुद पनि विन्टरचोक गुल्जार छ।

हो, विन्टरचोक बडा गुल्जार छ। गुल्जार के अर्थमा भने विन्टरचोकमा अचेल गर्मी छ। यो हिउँदमा कसरी गर्मी? Continue reading

किन कागजमा हेरेर भाषण गर्छन् हाम्रा प्रधानमन्त्री?

नेपालका प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा भारत भ्रमणमा छन्। यसै सिलसिलामा आज भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र नेपालका प्रधानमन्त्री देउवा एउटै मन्चमा उभिएर संयुक्त पत्रकार सम्मेलन गरे। दुवैले आआफ्नो भागको मन्तव्य दिए। औपचारिक भ्रमणका क्रममा हुने थुप्रै कार्यक्रममध्ये यो एउटा नियमित कार्यक्रम हो।

तर पत्रकार सम्मेलनको भिडियो हेर्नुभएको भए तपाईंमध्ये कतिपयलाई लाग्न सक्छ, भारतका प्रधानमन्त्रीले धाराप्रवाह मन्तव्य दिंदा नेपालका प्रधानमन्त्रीले चाहिं किन कागजमा हेरेर मन्तव्य दिएका होलान् ? नेपालका प्रधानमन्त्रीले मोदीले जस्तो किन बोल्न सक्दैनन् ?

 

Continue reading

टापुमा सीतादेवी

राक्षसी ‘रावण्य’ बाढीले उमारेको

एक्लो हिले टापुमा

निस्सार उभिएकी छे सीतादेवी । Continue reading

दुष्यन्त कुमारका दुई कविता नेपालीमा

दुष्यन्त कुमार भारतीय साहित्यमा एउटा प्रसिध्द नाम हो। उनका जोडदार कविता र गजलहरुका कारण उनी भारत र भारतीय  साहित्यका पाठकहरुमाझ परिचित छन्। उनका कविता र गजलहरुको पारखी म पनि हुँ। उनका रचनाहरु हिन्दीमै पढ्दा वा सुन्दाको मजा त अरु भाषामा के होला र? तर पनि नेपालीमा कस्तो सुनिन्छ त भनेर उनका दुई छोटा कविताहरु अनुवाद गरी हेरें। ठिकै लाग्यो र यता तपाईंको लागि पनि राखें है त।

धर्म

तेजसँग एउटा पीडा

मनमा जाग्यो

मैले त्यसलाई पिइदिएँ,

एउटा सानो खुशी

ओंठसम्म आइपुग्यो

मैले त्यसलाई फैलाइदिएँ,

मलाई खूब सन्तोष भयो

र लाग्यो

हरेक सानोलाई

ठूलो बनाउनु नै धर्म हो।

*******

यस्तो किन ?

हरेक फुलेका नशाको मालिसको अभ्यास

रोकिंदै रोकिंदै हिंड्ने अभ्यास

शितलमा अल्झिने बानी

यस्तो किन ?

जतिसुकै बेला मनमा एउटा जलन

उल्टो उल्टो चाल-चलन

शिरदेखि पाउसम्म क्षतविक्षत

यस्तो किन ?

जीवनको दर्शनमा दिन-रात

पण्डित विद्वानहरुको जस्तो कुरा

तर मुर्खको जस्तो व्यहोरा

यस्तो किन ?